Colosseum 65
7521 PP Enschede
The Netherlands
Tel: +31-53-4836410
Training chirurgen op lichamen overledenen niet meer nodig door Twents-Amerikaanse vinding
Het Enschedese bedrijf JJ-Medtech heeft met de Amerikaanse partner Viomerse een systeem ontwikkeld waarmee chirurgen operaties kunnen trainen en in de praktijk kunnen uitvoeren. Gebruik van het systeem maakt oefenen op lichamen van overleden patiënten, of dieren overbodig.
Er wordt geoefend op anatomische modellen die op ware grootte en met de juiste samenstelling zijn gemaakt. Artsen in opleiding kunnen daarbij tegelijkertijd meekijken.
Projectie in brillenglazen
Het VioVision XR-S-systeem is een geavanceerde headset – een soort bril – die chirurgen tijdens een ingreep of training dragen. Waar artsen nu nog op meerdere schermen tegelijk moeten kijken, projecteert dit systeem alle relevante beelden direct voor hun ogen in de brillenglazen.
“Een chirurg kijkt normaal naar verschillende monitoren tegelijk. Daarop zien ze röntgenbeelden, beelden van een echografie, MRI-, CT-scans of monitoringsdata van de patiënt”, legt oprichter Jos Groeskamp (68) uit. “Met de headset verdwijnen die losse schermen. De opererende arts ziet alles direct voor zich in de brillenglazen, terwijl hij/zij ook de handen en instrumenten blijft zien.”
Levensechte anatomische modellen
De echte vernieuwing zit volgens Groeskamp in de combinatie met zogeheten fantomen. Dat zijn levensechte anatomische modellen van hydrogel en synthetisch bot. Die bootsen de menselijke anatomie levensecht na, inclusief tumoren, bloedvaten en specifieke organen.
Minder complicaties
Daarmee verschuift de chirurgische training uit het zogenoemde kadaverlab, waar op lichamen van overleden mensen wordt geoefend, naar vrijwel elke denkbare plek. “Je kunt dit systeem op tafel zetten, thuis of in een ziekenhuis, en eindeloos oefenen”, zegt Groeskamp. Het grote voordeel: herhaling. “Wetenschappelijk is aangetoond dat hoe vaker je een techniek vooraf traint, hoe beter de uitkomst en hoe minder complicaties.”
Meekijken op afstand
Daarnaast maakt de headset training op afstand mogelijk. Via een Zoom-internetverbinding kunnen tientallen – soms honderden – artsen meekijken op hun computer. Ze zien exact dezelfde beelden als de operateur ziet. Instructeurs kunnen live aanwijzingen geven, zelfs intekenen op het beeld dat de student ziet en er kan ook verbaal gecommuniceerd worden.
Van verpleegkundige tot ondernemer
Achter het systeem staat een ondernemer met een lange medische loopbaan. Jos Groeskamp, geboren in Hengevelde en opgegroeid in Eibergen, begon in 1975 als verpleegkundige in het toenmalige ziekenhuis Stadsmaten in Enschede. Hij werkte op de intensive care hartbewaking en had later de leiding op de hartkatheterisatiekamer in het voormalige Stadsmaten, nu MST.
Eigen bedrijf
Op zijn dertigste stapte hij over naar de industrie, waar hij internationale functies bekleedde. Tien jaar geleden richtte hij JJ-Medtech op. Het bedrijf telt vier medewerkers en richt zich met name op medische technologie rond kankerdiagnostiek en -behandeling en nu dus ook op de ontwikkeling van trainingssystemen voor chirurgen.
Geen koop maar lease
Het systeem wordt niet verkocht, maar geleased aangeboden aan ziekenhuizen en privéklinieken. De jaarlijkse kosten liggen volgens Groeskamp op 24.000 euro. De keuze voor leasing is bewust. De technologie ontwikkelt zich snel en wordt voortdurend aangepast. “Elke keer zijn er weer software-updates en hardware-aanpassingen. Dat zit allemaal in de lease.”
Eerste ervaringen
Het VioVision XR-S systeem bevindt zich in de laatste testfase, maar wordt ook al gebruikt in de praktijk. In het Universitair Ziekenhuis Gent werkt interventieradiotherapeut-oncoloog prof. Ben Vanneste met de laatste versie van het systeem. Groeskamp: “Hij gebruikt de headset bij iedere ingreep, onder meer om collega’s op afstand te laten meekijken.”
Amerikaanse samenwerking
De technologie is niet alleen in Enschede ontwikkeld. JJ-Medtech werkt nauw samen met het Amerikaanse bedrijf Viomerse. De ambities zijn groot. “De markt is enorm, eigenlijk onmeetbaar”, zegt Groeskamp, die in verband met de marktintroductie veel medische internationale congressen bezoekt. Daar moet blijken of de combinatie van headset en fantomen daadwerkelijk een nieuwe standaard wordt in de opleiding van chirurgen en hun teams.